Beide staan ze inmiddels in bijna elke keuken: kokosolie en olijfolie. De een wordt geprezen om zijn tropische geur en vaste structuur, de ander om zijn fruitige smaak en gezonde reputatie. Maar wat is nu eigenlijk het verschil? En welke kies je wanneer? Tijd om deze twee populaire oliën eens naast elkaar te zetten.
Hoe worden ze gemaakt?
Kokosolie wordt gewonnen uit het vruchtvlees van kokosnoten. Bij koudgeperste kokosolie perst men het vruchtvlees zonder verhitting, waardoor de olie zijn natuurlijke geur en smaak behoudt. Er bestaat ook geraffineerde kokosolie, die neutraler smaakt maar minder waardevolle stoffen bevat.
Extra vierge olijfolie ontstaat door verse olijven direct te persen, ook zonder verhitting of chemische bewerking. Het productieproces lijkt dus op elkaar: beide oliën zijn op hun best als ze koud geperst en onbewerkt zijn.
Het grote verschil: de vetsamenstelling
Hier zit het belangrijkste verschil tussen deze twee oliën. Kokosolie bestaat voor ongeveer 90% uit verzadigde vetten. Dat is fors, zeker als je het vergelijkt met boter, die "maar" zo'n 50% verzadigd vet bevat.
Bij olijfolie ligt dit totaal anders. Extra vierge olijfolie bestaat voor 70 tot 80% uit oliezuur, een enkelvoudig onverzadigd vetzuur. Dit vetzuur draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed.* Verzadigde vetten vinden we in olijfolie maar mondjesmaat: ongeveer 15%.
Dit verschil in vetsamenstelling is de reden waarom deze twee oliën zo anders worden beoordeeld als het gaat om gezondheid.
Wat zeggen de gezondheidsclaims?
Voor olijfolie zijn er door de EFSA (de Europese autoriteit voor voedselveiligheid) officiële gezondheidsclaims goedgekeurd. Oliezuur draagt bij aan normale cholesterolwaarden.* Daarnaast bevat extra vierge olijfolie polyfenolen, die bijdragen tot de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve schade.*
Voor kokosolie bestaat er geen vergelijkbare, door de EFSA goedgekeurde claim. Dat wil niet zeggen dat kokosolie ongezond is, maar het betekent wel dat de wetenschappelijke onderbouwing anders ligt. Door het hoge aandeel verzadigd vet wordt aangeraden om kokosolie niet als hoofdbron van vet in je dieet te gebruiken, maar eerder als aanvulling.
Smaak en gebruik in de keuken
Kokosolie heeft een uitgesproken, zoete en tropische smaak en geur. Dat maakt het populair in Aziatische gerechten, currysauzen en bepaalde bakrecepten waar die smaak goed bij past. Bij kamertemperatuur is kokosolie vast, wat het ook geschikt maakt als vervanger voor boter in bepaalde recepten.
Olijfolie heeft juist een fruitige, soms licht bittere smaak met een peperige afdronk. Deze smaak past goed bij salades, groenten, pasta en brood. Olijfolie blijft bij kamertemperatuur vloeibaar en is daardoor makkelijker te doseren en te mengen door koude gerechten.
En hoe zit het met bakken?
Kokosolie heeft een relatief hoog rookpunt van ongeveer 175-200°C, wat het geschikt maakt voor bakken op iets hogere temperaturen. Extra vierge olijfolie heeft een rookpunt van 160-190°C. Voor normaal bakken op middelmatig vuur, zoals groenten of vis bereiden, zijn beide oliën prima geschikt. Ga je frituren op hoge temperaturen, dan is geen van beide de eerste keuze; kies dan voor een geraffineerde olie met een hoger rookpunt.
Olijfolie vs kokosolie: welke kies je?
Het antwoord hangt af van waar je de olie voor gebruikt en wat je belangrijk vindt.
Wil je een olie die bijdraagt aan gezonde cholesterolwaarden en rijk is aan antioxidanten? Dan is extra vierge olijfolie de logische keuze. Wil je juist die specifieke tropische smaak in een Aziatisch gerecht, of zoek je een plantaardige vervanger voor boter? Dan kan kokosolie een goede aanvulling zijn.
Veel mensen gebruiken beide oliën naast elkaar: olijfolie als dagelijkse basis voor salades, groenten en warme maaltijden, en kokosolie af en toe voor specifieke gerechten waar die smaak bij past.
Tot slot
Kokosolie en olijfolie zijn twee heel verschillende oliën met elk hun eigen plek in de keuken. Kokosolie scoort door zijn smaak en textuur, maar bevat veel verzadigd vet. Olijfolie combineert een fijne smaak met een gunstig vetprofiel en erkende gezondheidsvoordelen dankzij het hoge gehalte aan oliezuur en polyfenolen.
Wil je zeker weten dat je dagelijks voldoende van deze waardevolle stoffen uit olijfolie binnenkrijgt? Een Olivious olijfshot bevat precies 20 gram hoogwaardige extra vierge olijfolie uit Sardinië, de hoeveelheid waarbij je optimaal profiteert van de gezondheidsvoordelen.